Cərrahiyyə
Katarakta (mirvari suyu) cərrahiyyəsi
Katarakta xalq arasında “mirvari suyu” kimi tanınır. Gözün şəffaf mühiti olan büllurun bulanması görməni tədricən azaldır. Dərmanla geri qaytarmaq mümkün deyil — müalicəsi cərrahidir.
Katarakta necə özünü göstərir?
Büllur bulandıqca görüntü əvvəlcə rəngsiz, bozumtul və dumanlı olur. Bir çox pasiyent ilk növbədə bu dəyişiklikləri hiss edir:
- görüntünün tədricən dumanlanması, sanki buxarlanmış şüşə arxasından baxmaq hissi;
- rənglərin solğunlaşması, kontrastın azalması;
- gecə sürücülüyündə işıqların ətrafında halqa və parıltı;
- eynək dərəcəsinin qısa müddətdə tez-tez dəyişməsi.
Kataraktanın bəzi formaları büllurun kənar hissəsində (periferiyada) inkişaf etdiyi üçün görmənin pisləşməsi yalnız son mərhələdə bəlli olur. Məhz buna görə şikayət olmasa belə profilaktik göz müayinəsinin ildə bir dəfədən gec olmayaraq aparılması zəruridir.
Əməliyyat necə aparılır?
Müasir üsul fakoemulsifikasiyadır: bulanmış büllur ultrasəs enerjisi ilə parçalanıb çox kiçik kəsikdən çıxarılır, onun yerinə isə gözün içinə süni göz içi linza (IOL) yerləşdirilir. Bu linza gözün daimi optik hissəsinə çevrilir və dəyişdirilməsinə ehtiyac qalmır.
Linza seçimi fərdidir və müayinə nəticələrinə, gözün ölçülərinə və pasiyentin gündəlik həyat tərzinə görə müəyyən edilir. Bəzi hallarda həm uzağı, həm yaxını görməyə imkan verən çoxfokuslu (“ağıllı”) linzalar dəyərləndirilir — onların hər gözə uyğun olub-olmadığını müayinə göstərir.
Əməliyyatdan əvvəl
- Tam göz müayinəsi aparılır: görmə itiliyi, göz daxili təzyiq, ön seqment və göz dibi.
- Göz içi linzanın dioptriyasını hesablamaq üçün biometrik ölçmələr aparılır.
- Torlu qişa və görmə sinirinin vəziyyəti dəyərləndirilir — bu, əməliyyatdan sonra gözlənilən görmə səviyyəsini proqnozlaşdırmağa imkan verir.
- Xroniki xəstəliklər (şəkərli diabet, hipertoniya) və qəbul edilən dərmanlar barədə həkimə məlumat verilir.
Əməliyyatdan sonra
- Həkimin təyin etdiyi damcılar göstərilən müddət və tezlikdə istifadə olunmalıdır.
- İlk günlərdə gözü ovuşdurmaq, ağır fiziki yük və tozlu mühit məsləhət görülmür.
- Nəzarət müayinələri əməliyyatdan sonrakı təyin edilmiş günlərdə aparılır.
- Görmənin stabilləşməsindən sonra lazım olarsa yeni eynək resepti yazılır.
Uşaqlarda da katarakta rast gəlinir. Erkən aşkarlanıb vaxtında əməliyyat olunduqda uzunmüddətli nəticələr yaxşı olur — bu səbəbdən uşaqda göz bəbəyindən alınan refleksin ağ görünməsi (leykokoriya) təcili müayinə tələb edən əlamətdir.